ไทยและเป้าหมายการพัฒนาที่ยั่งยืน

หนังสือเล่มล่าสุดของเจฟฟรีย์ แซคส์ (Jeffrey Sachs) ที่พูดถึง The Age of Sustainable Development วิเคราะห์ว่าการพัฒนาที่ไม่ยั่งยืนในช่วงกว่า 2 ทศวรรษที่ผ่านมา จุดอ่อนอันหนึ่งคือบทบาทของภาคเอกชนที่ยังไม่ได้มีส่วนเข้ามาร่วมอย่างเต็มที่ นี่คือทั้งโอกาสและความท้าทายเกี่ยวกับเรื่องนี้

ภาพรวมของ SDGs ทางยูเอ็นก็ทำให้เห็นว่ามีอยู่ 5P ที่เป็นจุดยึดโยงเป็นคอนเซ็ปต์ people, prosperity, peace, partnership, planet นี่คือ 17 goals ที่สามารถมองได้ภายใต้สัญลักษณ์แบบนี้ แต่ละ P ก็จะเชื่อมโยงกับแต่ละเป้าหมายของ SDGs

วันนี้ประเทศไทยอยู่ในอันดับ 61 จาก 149 ประเทศ ประเมินในแง่ความพร้อมที่จะบรรลุตัวเป้าหมาย เป้าประสงค์ที่กำหนดไว้ ถือว่าเราอยู่ในระดับที่เทียบเคียงกับประเทศอื่นแล้วไม่น้อยหน้าสักเท่าไหร่ ในอาเซียนไทยต่ำกว่าสิงคโปร์ สิงคโปร์อยู่อันดับที่ 19 ไทยอยู่สูงกว่าทางมาเลเซีย เวียดนาม ฟิลิปปินส์ และอินโดนีเซีย นี่คือสถานะของประเทศไทยในเวลานี้เมื่อเทียบกับอีก 149 ประเทศ ว่าเราพร้อม เราอยู่ในระดับใดที่จะ achieve ตัวเป้าการพัฒนาที่ยั่งยืนที่กำหนดไว้

ประเทศไทยได้มีการจัดการประชุมเมื่อ 7 ตุลาคม 2558 โดยภาพโครงสร้างของกรรมการพัฒนาที่ยั่งยืนมีประธานในชุดใหญ่ คือท่านนายกรัฐมนตรีเป็นประธาน ภาคเอกชนมีบทบาท มีส่วนร่วม ในองค์ประกอบนี้ สภาอุตสาหกรรม สภาหอการค้า มีผู้แทนอยู่ในคณะกรรมการชุดใหญ่

องค์กรภาคประชาสังคมที่เข้าไปอยู่ สถาบันวิจัยจุฬาภรณ์, สถาบันเพื่อการพัฒนาแห่งประเทศไทย (ทีดีอาร์ไอ), สถาบันสิ่งแวดล้อมไทย, ปลัดกระทรวงแทบทุกกระทรวงอยู่ในนี้ ทางสภาพัฒน์ฯเป็นฝ่ายเลขาที่ทำงานอย่างแข็งขันในเรื่องนี้ รวมทั้งหน่วยงานที่เกี่ยวข้องที่จะร่วมกันขับเคลื่อน 17 เป้าหมายนี้

หน้าที่หลักโดยสังเขป การกำหนดนโยบาย การสนับสนุนการดำเนินงานกำกับให้เกิดผลในทางปฏิบัติ แนวทางท่าทีการเจรจา การติดตามผลการดำเนินงาน

1. อนุกรรมการชุดแรกเพื่อการขับเคลื่อนเป้าหมาย ท่านประธานคือรัฐมนตรีสุวพันธ์ ตันยุวรรธณะ รัฐมนตรีประจำสำนักนายกรัฐมนตรี ภาคเอกชนมีบทบาทสำคัญอยู่ในโครงสร้างส่วนนี้ มีการประชุมเป็นระยะเพื่อกำหนดโรดแมป เพื่อดูตัวชี้วัด เพื่อดูว่าวันนี้เรามีแผนงานอย่างไรบ้างที่จะไปเชื่อมโยง มีการตั้งข้อสังเกตผู้แทนกระทรวงพัฒนาสังคมฯว่า ณ วันนี้ ในองค์ประกอบทั้ง 3 ชุด ยังมีบทบาทของภาคเอกชน ภาคสังคม น้อยกว่าที่ควรจะเป็น ตรงนี้จะนำมาสู่การเปลี่ยนแปลงที่ว่าเราอยากเห็นการมีส่วนร่วม public private people partnership และความเชื่อมโยงของกลไกลประชารัฐ มีมาตรการอย่างไรบ้างที่จะต้องนำมาปรับปรุงเพิ่มเติมทั้งด้านเศรษฐศาสตร์ ด้านสังคม ด้านกฎหมาย เพื่อสนับสนุนการพัฒนาที่ยั่งยืน 

2. อนุชุดที่2 มีอาจารย์จุรี วิจิตวาทการ รับผิดชอบดูแลเพื่อที่จะเชื่อมโยงเอาปรัชญาเศรษฐกิจพอเพียงเข้ามาเป็นฐานคิดในการขับเคลื่อนเรื่องการพัฒนาที่ยั่งยืน เป็นโอกาสที่สำคัญที่เราจะนำเอาปรัชญาเศรษฐกิจพอเพียงแปลงมาสู่การดำเนินงานและนำไปสู่การเผยแพร่สร้างความเข้าใจในเวทีระหว่างประเทศ นี่เป็นบทบาทของอนุกรรมการชุดนี้

3. ในชุดที่3 เรื่องของฐานข้อมูล ฝ่ายเลขาคือสภาพัฒน์ฯ องค์กรที่มีบทบาทสำคัญคือ “สำนักงานสถิติแห่งชาติ” ภายใต้ตัวชี้วัดที่เราจะต้องประเมินตัวเอง ประเมินเพื่อไปตอบโจทย์ ไปรายงานกับเวทีระหว่างประเทศ เราจำเป็นที่จะต้องปฏิรูประบบฐานข้อมูล การจัดเก็บข้อมูล สถิติ ตัวชี้วัด เป็นโอกาสสำคัญ ที่ทำให้สำนักงานสถิติแห่งชาติเข้ามามีบทบาทอย่างมุ่งมั่นแข็งขันมากที่จะดำเนินงานในส่วนนี้ ถือโอกาสนี้ในการที่เราจะนำเอาข้อมูลมาเป็นเครื่องมือสำคัญในการกำหนดเป้าหมาย ติดตามผลการเปลี่ยนแปลง แล้วก็ใช้ประโยชน์ในการที่จะตรวจสอบตัวเราเองว่าเราอยู่ขั้นไหนของการพัฒนาที่ยั่งยืน

มาสู่สถานนะของการดำเนินงานที่เห็นอยู่ในขณะนี้ แล้วทำอย่างไรถึงจะขับเคลื่อนเรื่องนี้ให้เกิดผลให้ได้ วันนี้สภาพัฒน์ฯทำหน้าที่อย่างแข็งขัน นำเอาเป้าหมายทั้ง 17 เป้า เป้าประสงค์ 169 มาขึงให้เห็นเป็นตัวอย่าง สภาพัฒน์ฯเป็นแม่งาน

สิ่งที่วางไว้เป็นกิจกรรมที่ดำเนินการต่อไป อาจจะออกมาในรูปของการจัดเวิร์คช็อปออกมาเป็นซีรี่ส์ คล้ายๆกับที่ทางมูลนิธิมั่นพัฒนาและไทยพับลิก้าได้ร่วมมือกันจัด

5 โจทย์ จะขับเคลื่อนอย่างไร

มีโจทย์อยู่อย่างน้อย 5 โจทย์ สำหรับในทุก 17 goals 169 targets นี่คือสิ่งที่ต้องมากำหนดร่วมกัน เพื่อจัดสรรทรัพยากร เราไม่ได้มีทรัพยากรมากที่จะดำเนินการทุกเรื่องไปพร้อมๆกัน แล้วบางเรื่องควรทำก่อน เพื่อจะเป็นฐานของการที่จะทำให้เรื่อง targets ถัดมาบรรลุผลได้ง่ายขึ้น นี่คือโจทย์ลำดับที่สอง โจทย์ลำดับที่สาม เรื่องตัวชี้วัด 230 กว่าตัวชี้วัดนั้น บางตัวชี้วัดไม่ได้เป็นบริบทที่สอดคล้องสอดคล้องกับประเทศไทย เป็นเรื่องที่ทางยูเอ็นกำหนดไว้ เป็น universal indicator เพื่อให้ทุกประเทศทั่วโลกนำไปใช้ นำไปปรับใช้ ฉะนั้นโจทย์การบ้านในเรื่องนี้มีอะไรบ้าง ส่วนสุดท้ายที่เป็นโจทย์ท้าทาย การนำเอาปรัชญาเศรษฐกิจพอเพียงมาแปลงเป็นตัวชี้วัดในแต่ละ goals ในแต่ละ targets เราทำตรงนี้ได้ ก็ตอบโจทย์กับประเทศไทยเราเอง ทำตรงนี้ได้จะเป็นโอกาสสำคัญที่เราจะเผยแพร่ปรัชญาเศรษฐกิจพอเพียง ที่มีความหมายเป็นตัวชี้วัด ที่เป็นรูปธรรมที่จับต้องได้ไปยังประเทศต่างๆให้เข้าใจเรื่องนี้มากขึ้น โจทย์ที่สี่คือแผนการขับเคลื่อนโรดแมป โรดแมปในที่นี้มีมากกว่าในส่วนราชการ 37 วาระของสภาปฏิรูปแห่งชาติส่วนหนึ่ง 67 เรื่องของการปฏิรูปของสภาปฏิรูปสภาขับเคลื่อนเป็นส่วนที่ตามมา ณ ขณะนี้

การเปลี่ยนแปลงในเชิงการเปลี่ยน core business ในแต่ละองค์กร นั่นเป็น approach หนึ่ง กับอีกส่วนหนึ่ง จะมีความร่วมมือที่เชื่อมโยงมาจาก core business ของแต่ละภาคเอกชน นักธุรกิจกับการดำเนินงานของภาครัฐอย่างไร ตัวอย่างเช่น เวลานี้การขยายตัวของเกษตรเชิงเดี่ยวเข้าไปสู่พื้นที่สูง ไปสู่การเปลี่ยนแปลงของพื้นที่ต้นน้ำ นำมาสู่การเกิดปัญหาหมอกควัน ปัญหาเหล่านี้เชื่อมโยงไปกับเรื่องการเปลี่ยนแปลงภูมิอากาศ ภาครัฐ ภาคเอกชน ชุมชน จะร่วมมือกันได้อย่างไร เพื่อแก้ไขปัญหาเรื่องนี้ ตอบโจทย์เรื่องนี้ด้วยการตอบโจทย์เป้าSDGs ที่ 13  ในเรื่องการรักษาระบบนิเวศน์ ป่า น้ำ 

ประการสุดท้ายคือโจทย์เรื่องของการติดตามประเมินผลการขับเคลื่อน ซึ่งจริงๆแล้วเรามีคณะกรรมการระดับชาติที่เกี่ยวโยงกับทุกเป้ามากมายในประเทศไทย กรรมการน้ำแห่งชาติ ประมงแห่งชาติ, ป่าไม้แห่งชาติ, กรรมการนโยบายเศรษฐกิจระหว่างประเทศ, กรรมการในภาคเอกชนที่เกี่ยวข้องกับเรื่องนี้จำนวนมาก

เราจะใช้กลไกเหล่านี้ในการเสริมการทำงาน แล้วทำให้เราสามารถรู้ได้ว่าการเดินสู่การพัฒนาที่ยั่งยืนของประเทศไทยอยู่ในสถานะใด หลงทางหรือไม่ จะต้องปรับเปลี่ยนอย่างไรเพื่อให้ไปสู่การพัฒนาที่ยั่งยืนตาม17 เป้าได้อย่างแท้จริง
โดย ดร.บัณฑูร เศรษฐศิโรตม์ ผู้อำนวยการสถาบันธรรมรัฐเพื่อการพัฒนาสังคมและสิ่งแวดล้อม คณะกรรมการเพื่อการพัฒนาที่ยั่งยืน (กพย.) เมื่อ 28 กรกฎาคม พ.ศ. 2559

ที่มา: http://thaipublica.org/2016/07/thailand-sdgs-forum2-buntoon/

ใส่ความเห็น

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out /  เปลี่ยนแปลง )

Google photo

You are commenting using your Google account. Log Out /  เปลี่ยนแปลง )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out /  เปลี่ยนแปลง )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out /  เปลี่ยนแปลง )

Connecting to %s

This site uses Akismet to reduce spam. Learn how your comment data is processed.